Viêm họng cấp là gì? Nguyên nhân, Triệu chứng và Cách điều trị

Rate this post

Ngoài ra, nếu chủ quan mặc kệ bệnh tiến triển thì bệnh lý này sẽ tạo ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Do đó, việc tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng của bệnh lý này là rất cần thiết để có được những phương pháp điều trị bệnh hiệu quả. Vậy, viêm họng cấp là gì? Bệnh lý này có nguy hiểm không? Nguyên nhân và triệu chứng của nó là gì? Xin mời bạn theo dõi bài viết sau đây.

Viêm họng cấp là gì?

Họng (hầu) là một trong ba bộ phận của đường dẫn khí gồm tỵ hầu, khẩu hầu và thanh hầu. Khi họng bị tổn thương do viêm nhiễm niêm mạc họng cấp tính sẽ gây ra bệnh lý viêm họng cấp. Bệnh thường khởi phát đột ngột và nhanh chóng làm cho người bệnh không thể biết được mình mắc lúc nào.

viêm họng cấp
Viêm họng cấp là một căn bệnh khá phổ biến.

Viêm họng cấp thường hay được bắt gặp vào thời điểm chuyển giao thời tiết từ đông sang xuân. Tuy bệnh lý này không quá nguy hiểm nhưng nếu không được phát hiện sớm và chữa trị đúng lúc sẽ có thể tiến triển thành căn bệnh viêm họng mãn tính.

Nguyên nhân dẫn đến viêm họng cấp

Hầu hết trường hợp mắc phải viêm họng cấp đều có nguyên nhân gây bệnh là các loại vi sinh vật (chủ yếu là virus) có hại tồn tại trong không khí như:

  • Adenovirus: đây là tác nhân phổ biến nhất trong nhóm virus gây viêm họng. Thường gây sưng hạch cổ, họng đau nhưng không đỏ.
  • Các virus cúm: các triệu chứng thường gặp có thể sốt cao, đau đầu, đau mỏi cơ toàn thân.
  • Epstein-Barr virus: có thể thấy sưng hạch, viêm amidan mủ.
  • Herpes simplex virus: có thể có các vết loét miệng.
  • Virus sởi.
  • Các loại virus khác: rhinovirus, coronavirus, virus hợp bào đường hô hấp và các virus á cúm.
  • Liên cầu khuẩn (Streptococcus): liên cầu nhóm A thường gây viêm amidan mủ, sốt cao, hạch sưng to. Có thể có các biến chứng nguy hiểm như thấp tim, gây ra các bệnh van tim do thấp về sau này.
  • Bạch hầu (Corynebacterium diphtheria): gặp ở trẻ em, là nhóm vi khuẩn phổ biến trong quá khứ, gây viêm họng rất nguy hiểm  vì có thể tạo ra các giả mạc trắng làm tắc nghẽn đường thở gây suy hô hấp cho trẻ. 
  • Các nhóm vi khuẩn ít gặp khác: Chlamydia, lậu cầu.

Ngoài ra, viêm họng cấp có thể xuất hiện khi người bệnh thường xuyên làm những việc như:

  • Tắm nới gió lùa, tắm xong không lau khô người mà mặc luôn quần áo
  • Hút thuốc lá, thuốc lào lâu năm.
  • Thời tiết thay đổi thất thường, nhất là vào các thời điểm giao mùa
  • Chênh lệch nhiệt độ khi đang ở ngoài trời nóng chạy vào phòng máy lạnh.
  • Trào ngực dạ dày.
  • Dị ứng
  • Ô nhiễm không khí.

Viêm họng cấp có lây hay không?

Vì nguyên nhân gây ra viêm họng cấp thực tế là do virus, nên  vi khuẩn hoàn toản có thể lây nhiễm từ người này sang người khác. Khi người bệnh ho, hắt hơi sẽ bắn ra các giọt siêu nhỏ chứa tác nhân gây bệnh vào không khí. Người tiếp xúc có thể bị nhiễm bệnh theo các cách sau:

  • Tiếp xúc quá gần với người bệnh làm cho dịch tiết ra từ họ chạm lên mặt, mũi, da của mình.
  • Hít, nuốt những chất dịch trên.
  • Lây nhiễm qua đồ ăn, thức uống và đồ dùng sinh hoạt của người bệnh nếu dùng chung.

Dấu hiệu thường thấy của viêm họng cấp

Bệnh lý này thường xuất hiện tất bầy ngờ với các triệu chứng như:

  • Sốt cao: 

Khi niêm mạc họng đột nhiên bị viêm nhiễm sẽ làm cho người bệnh rơi vào trạng thái sốt cao, trong người luôn cảm thấy uể oải khó chịu. 

  • Đau rát họng: 

Lúc mới bắt đầu mắc bệnh, bệnh nhân sẽ cảm thấy họng luôn bị khô kèm theo các biểu hiện như nóng, đau rát nhất là khi ăn hoặc nuốt. Đây là dấu hiệu viêm họng cấp do thành niêm mạc họng bị sưng viêm. Thậm chí, vào thời điểm này hoàn toàn có thể thấy được vòm họng sưng đỏ tấy nếu người bệnh há miệng.

  • Ho khan:
viêm họng cấp
Cảm giác ngứa ở họng gây ra hiện tượng chán ăn.

Sau khi có triệu chứng đau rát họng thì bệnh nhân sẽ ngay lập tức có cảm giác vướng víu và ngứa ở họng. Điều này kích thích người bệnh ho để giải tỏa cảm giác ngứa ở họng. Hiện tượng này diễn ra một thời gian sau đó sẽ chuyển sang ho có đờm thậm chí là ho ra máu.

  • Amidan sưng to: 

Khi người bệnh viêm họng cấp khám thực thể thấy họng có giả mạc trắng, hạch góc hàm sưng đau, amidan sưng to, đỏ, đôi khi có bựa trắng phủ ngoài bề mặt.

Lưu ý, ngoài những biểu hiện trên thì viêm họng cấp còn  có thể gây ra một vài dấu hiệu khác: nghẹt mũi, mạch nhanh, lưỡi bẩn, nét mặt bơ phờ, môi khô, nước tiểu ít…

Các biện pháp chẩn đoán bệnh Viêm họng cấp

Thông thường các bác sĩ dựa vào các triệu chứng cơ năng, các dấu hiệu của người bệnh là có thể chẩn đoán được viêm họng. Ngoài ra, việc chẩn đoán phân biệt viêm họng do virus hay vi khuẩn là vấn đề khó trên lâm sàng vì dựa vào đó để quyết định điều trị kháng sinh hay không.

Các bác sĩ sẽ dựa vào tiêu chuẩn Centor để xem xét khả năng nhiễm khuẩn (viêm họng do liên cầu):

  • Không có ho
  • Hạch cổ sưng to, đau
  • Sốt cao hơn 38 độ
  • Amidan xuất tiết, sưng đau
  • Tuổi dưới 15

Theo đó:

  • Nếu có ít hơn hoặc bằng 1 dấu hiệu thì không cần điều trị kháng sinh
  • Có 4-5 dấu hiệu thì điều trị kháng sinh theo kinh nghiệm
  • Có 2-3 dấu hiệu thì quyết định điều trị kháng sinh hay không dựa vào các test tìm bằng chứng nhiễm khuẩn

Các xét nghiệm: tế bào máu ngoại vi, procalcitonin, CRP,… cũng có thể được thực hiện để xác định tình trạng của người bệnh.

Các biện pháp điều trị bệnh Viêm họng cấp

Điều trị viêm họng do virus

Chủ yếu điều trị triệu chứng, vệ sinh răng miệng sạch sẽ, không cần dùng kháng sinh. Các thuốc có thể dùng:

  • Thuốc giảm đau, hạ sốt: paracetamol, ibuprofen
  • Thuốc sát khuẩn họng tại chỗ: Tyrothricin (viên ngậm), các viên ngậm thảo dược

Điều trị viêm họng do vi khuẩn

Ngoài các thuốc điều trị triệu chứng, cần điều trị thêm các thuốc kháng sinh như cephalosporin thế hệ 1,2 (cephalexin, cefuroxime..), nhóm penicillin, nhóm betalactam (ampicillin, amoxicillin)

Viêm họng ở người lớn thường chỉ gây khó chịu chứ ít khi gây nguy hiểm. Tuy nhiên viêm họng ở trẻ em có thể gây những vấn đề phức tạp thậm chí nguy hiểm đến tính mạng, đặc biệt là trong những trường hợp đặc biệt như viêm họng do vi khuẩn bạch hầu.

Cần phải đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế nếu trẻ có các dấu hiệu sau:

  • Suy hô hấp: biểu hiện khó thở, tím tái, thở gấp, co kéo các cơ hô hấp
  • Sốt cao kéo dài
  • Ho ra máu

Cũng cần phải chú ý đến cách sử dụng các thuốc giảm đau, hạ sốt, tránh dùng quá liều dễ gây ngộ độc cho trẻ. Tiêm phòng vacxin đầy đủ sẽ tránh được cách bệnh nguy hiểm.

Viêm họng cấp bao lâu thì khỏi?

Viêm họng cấp do vi khuẩn nếu dùng đúng thuốc kháng sinh bệnh sẽ thuyên giảm sau 2 – 3 ngày. Nếu quá thời gian này cần đi khám và đánh giá lại tình trạng bệnh, tránh để bệnh kéo dài gây biến chứng. Đối với trường hợp viêm họng cấp do vi khuẩn liên cầu nhóm A có thể gây biến chứng thấp tim, viêm cầu thận.

Bệnh viêm họng cấp do virus thường khỏi sau 7 – 10 ngày nếu được phát hiện và có biện pháp điều trị phù hợp. Ngược lại, viêm phế quản cấp có thể gây các biến chứng như viêm họng mãn tính tái phát nhiều lần, viêm tai giữa, viêm xoang, viêm thanh quản, viêm phế quản….

Phòng ngừa bệnh Viêm họng cấp

Qua những thông tin về bệnh viêm họng cấp trên, bạn đọc có thể tham khảo để biết thêm kiến thức sức khỏe bổ ích. Từ đó có biện pháp phòng ngừa, phát hiện bệnh và điều trị kịp thời.

viêm họng cấp
Vệ sinh răng miệng thường xuyên.
  • Vệ sinh răng miệng, mũi họng sạch sẽ thường xuyên mỗi ngày.
  • Tắm bằng nước ấm, nhất là bệnh nhân mắc viêm họng cấp tái phát nhiều lần. Sau khi tắm lau khô người mới mặc quần áo.
  • Không ngồi quạt gió hoặc phòng điều hòa ngay sau khi vừa tắm xong.
  • Khi đã bị viêm họng cần đi khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa uy tín để xác định chính xác bệnh và có biện pháp điều trị thích hợp nhất. Tránh để bệnh kéo dài lâu ngày mới đi khám.
  • Không nên tự chẩn đoán bệnh và mua thuốc về điều trị. Điều này có thể khiến viêm họng cấp kéo dài hoặc dễ tái phát thành mãn tính và điều trị lần sau đó sẽ khó khăn hơn.

Qua những thông tin tổng hợp về bệnh lý viêm họng cấp ở trên, mong rằng các bạn có thêm những kiến thức bổ ích về sức khỏe. Từ đó, bạn sẽ có những biện pháp phòng ngừa, phát hiện và điều trị kịp thời.